Christel Mantel ontving in 2007 subsidie van het Wajongsubsidiefonds om Wijzer Werken op te richten. Dit is een werving- en selectiebureau voor hoger opgeleide jongeren met een functiebeperking. Marinka Traas interviewde Christel voor een artikel op de website Van Wajong naar Werk.
Het ontstaan van Wijzer Werken
Een belangrijke drijfveer achter de start van dit bureau was de persoonlijke ervaring van Christel. “Ik vond het heel moeilijk om destijds een stage te vinden. Ik wist heel slecht wat ik wilde en wat ik kon.”
“Nu kom ik ook regelmatig gemotiveerde studenten en starters tegen, die graag de arbeidsmarkt op willen. Maar een baan bemachtigen verloopt heel moeizaam. Vaak zijn ze onzeker over hun prestaties omdat ze bijvoorbeeld nog niet goed kunnen inschatten hoe het zit met hun handicap in een werksituatie.” Dit is een extra belemmering, naast alle onbekende zaken waar iedere starter op de arbeidsmarkt weinig ervaring mee heeft. "Voor deze groep jongeren is het opdoen van werkervaring extra belangrijk. Terwijl het als gevolg van hun handicap of beperking juist minder makkelijk is om een stage te vinden. Dit komt onder andere omdat de nodige voorzieningen voor een stage niet worden vergoed. Ook denken jongeren dat werkgevers in de profit sector geen mogelijkheden willen bieden, door dit vooroordeel benutten zij kansen in profit sector onvoldoende."
“Verder is er bij werkgevers te veel onbekendheid over het arbeidspotentieel van goed opgeleide jongeren met een functiebeperking. Men is vaak nog onbekend met de kwaliteiten van de groep en onbekend met de regelingen en mogelijkheden die er zijn om functies beter passend te maken.”
Hoe werf je werkzoekende (ex-)studenten?
Wijzer Werken heeft contacten met een aantal hogescholen en universiteiten in Noord Holand, Zuid Holland en Utrecht en met organisaties die studenten met een handicap ondersteunen, zoals bijvoorbeeld het Schib van de VU. Daarnaast bezoekt Christel evenementen gericht op de arbeidsmarkt die voor jongeren worden georganiseerd.
Welke dienstverlening biedt Wijzer Werken?
Zowel werkgevers als werkzoekenden kunnen ondersteuning krijgen in het proces van werving, selectie en matching. Werkzoekenden kunnen gebruik maken van trainingsmodules solliciatie en netwerken. Daarnaast zijn er beperkt individuele adviesgesprekken mogelijk.
Deze onderdelen komen ook bij re-integratiespecialisten voor. Wat maakt de begeleiding van Wijzer Werken bijzonder?
Christel: “Mensen gebruiken hun handicap vaak onbewust als excuus. Het gevolg is dat ze zichzelf niet zien. Door vanuit je handicap te redeneren zie je niet welke persoonlijke kwaliteiten en tekortkomingen je hebt. Je ziet niet wat je kunt doen om verder te komen.” “Het gaat over het goed kunnen plaatsen van je handicap, hoe zwaar maak je het, hoe speelt het voor jezelf. Welke keuzes maak jij over de vraag hoe je met je handicap omgaat.”
“Mijn handicap zelf doet niets voor mij. Ik ben niet vanzelf een doorzetter omdat ik een handicap heb, doorzettingsvermogen is mijn persoonlijke keuze.”
Christel analyseert waar iemand zit met de ‘handling’ van zijn handicap en of dit mogelijk gaat spelen bij het zoeken van werk. “Om de bewustwording op gang te brengen laat ik mensen in de schoenen van werkgevers stappen. Wat zijn hun belangen, hoe beoordelen zij een sollicitant.” “Het is mijn ervaring dat mensen veel vanuit zichzelf redeneren: „Ik kan dit niet, dus anderen moeten daar rekening mee houden. Je zult ook een beeld moeten hebben van de consequenties voor die anderen."
"Het is belangrijk om van de functiebeperking geen hoofdzaak te maken, maar vooral neer te zetten wat je als persoon te bieden hebt. Ik vraag wat men zelf kan doen om andere resultaten te krijgen. Het doel is mensen te laten inzien dat ze zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen voor het resultaat van hun acties en hen handvatten te geven hoe ze dat kunnen doen."
Het belang van ervaringsdeskundigheid
Andere re-integratiespecialisten besteden aandacht aan de beleving van de handicap. Maakt het verschil dat jijzelf een functiebeperking hebt? Christel: “Ik ben een rolmodel. Dat schept sneller een vertrouwensband. Het is heel duidelijk dat ik fysiek niet veel opties heb, dus als ik het kan...”
“Mijn fysieke situatie helpt mij bij mijn adviezen, ik herken afwegingen of twijfels, ik bespreek alles open en bloot. Delen, juist ook op praktisch en soms intiem niveau, werkt beter.“
“Ik denk dat ik door mijn eigen (leer)ervaringen een goed inlevingsvermogen heb zonder oordeel. Ik kan onderscheiden wat bij mij hoort en wat bij de ander. Het wereldmodel van de ander is uitgangspunt, niet mijn eigen opvattingen. Ik merk dat jongeren open staan voor mijn feedback.”
Werving van vacatures en advies aan werkgevers
Christel is op afspraken bij werkgevers acquisiteur en ambassadeur tegelijk. “Ik heb de afgelopen jaren meerdere bedrijfsbezoeken gedaan. Het is mijn ervaring dat werkgevers willen meewerken. Het doel bij de bezoeken is tweeledig. Ik informeer werkgevers over de mogelijkheden van deze doelgroep. Wat daarbij erg helpt is dat ik zelf overduidelijk tot de doelgroep behoor en ook onafhankelijk en zelfstandig functioneer.”
“Daarnaast wil ik bijdragen aan grotere toegankelijkheid van bedrijven. Daarvoor heb ik een checklist ontwikkeld waarmee ik de toegankelijkheid van bedrijven inventariseer. Over de uitkomsten daarvan ga ik met werkgevers in gesprek."
"Naast een passende kandidaat voor een vacature, krijgt de werkgever ook inzicht in de mate waarin hun bedrijf geschikt is voor het in dienst nemen van mensen met een arbeidshandicap. Met behulp van de checklist kan ik vaststellen welke aandachtspunten er zijn en welke mogelijkheden er zijn om de organisatie toegankelijker te maken voor werknemers uit de doelgroep.”
Toegankelijkheid: Inzicht in de status quo en adviezen
In de checklist kan desgewenst aandacht worden besteed aan het bedrijf totaal, maar ook aan een specifieke functie. “Ik kijk vooral naar heel praktische zaken. Hoe gaan deuren open, is het invalidetoilet altijd bereikbaar, trappen, liften. Hoe is de praktische werkomgeving: is het hectisch, kun je ergens rusten, is het warm of koud. Door mijn eigen situatie let ik op andere zaken en stel ik andere vragen aan werkgevers dan consulenten zonder handicap.”
Heel vaak willen werkgevers als oplossing voor obstakels hulp van anderen op de werkvloer inschakelen. “Ik raad werkgevers af om daarin altijd een beroep te doen op collega’s. Voor een gelijkwaardige benadering is het heel belangrijk dat mensen zo zelfstandig mogelijk kunnen functioneren. Hulp van collega’s maakt mensen al snel onnodig afhankelijk.”
“We bespreken welke andere oplossingen er zijn. Soms gaat het ook om hele praktische zaken, zoals een kacheltje bij je voeten.”
Kwantitatieve doelstellingen project niet gerealiseerd
“De doelstelling was te ambitieus”, zegt Christel. 25 intakegesprekken met werkzoekenden waarvan 80% verder gaat in traject. 16 mensen vinden via het project een betaalde baan. “Ik heb ongeveer 20 intakes gehad met werkzoekenden. De trainingen gegeven en diverse vacatures gevonden. Veel mensen heb ik een stukje op weg geholpen, daarvoor betalen ze een minimaal bedrag aan vergoeding, soms helemaal niets. Er zijn er enkelen aan een baan gekomen. Een mooi voorbeeld is KLM. Hier heb ik een manager geadviseerd en een stagiaire geleverd.” Er is hard gewerkt, maar de activiteiten hebben financieel te weinig opgeleverd. Wijzer Werken heeft zonder subsidie nog niet genoeg inkomsten.
De toekomst van Wijzer Werken
Wijzer Werken gaat wel door. “Voor een gezonde financiële basis heb ik in mijn activiteiten een aanscherping gemaakt. Ik zal meer resultaatgericht gaan werken. De focus komt te liggen op hoogopgeleide starters met een lichamelijke handicap, die een loopbaan ambiëren in de marketing, communicatie en ict. Dit bij grote bedrijven in de fast moving consumer goods non- profit, financiën, energiebedrijven, overheden en zorginstellingen. Deze grote bedrijven kunnen starters makkelijker opnemen en hebben veel ontwikkelmogelijkheden in het bedrijf.”
Geen IRO's als basis voor vergoeding van de dienstverlening
“Ik heb ervaring opgedaan met IRO’s voor dekking van mijn dienstverlening. Maar ik vind IRO’s een gedoe. Het leidt af van het werk waarmee je de gewenste resultaten moet behalen. Ik geloof in de capaciteiten van de werkzoekenden en de toegevoegde waarde die zij op de arbeidsmarkt hebben. Ik wil dus uit die knuffelzone. Laat werk vinden weer gaan over kwaliteiten en niet over de handicap”
“Het IRO-systeem maakt sommige mensen onnodig afhankelijk; het ontneemt mensen het besef dat ze hun leven zelf in handen hebben; dat er alleen maar wat van terecht komt als ze zelf verantwoordelijkheid nemen. In mijn visie heb ik te maken met prima arbeidskrachten, die soms een extra stukje ondersteuning bij de voorbereiding op werk en bemiddeling nodig hebben. Deze ondersteuning moet ik kunnen financieren uit de plaatsingsfee, net zoals normale werving- en selectiebureaus dat doen.”
Bewijzen dat empoweren werkt
“Ik wil afrekenen met de mythe dat de bemiddeling van goed opgeleide jongeren met een functiebeperking veel meer tijd moet kosten. Nee, we moeten gewoon anders kijken! Met deze insteek ben ik sinds kort in gesprek met werving- en selectiebureau Vitae. Zij zijn geïnteresseerd in kandidaten van Wijzer Werken en willen kijken hoe ze deze doelgroep meer aan kunnen trekken.”
Meer oog voor financiële resultaten
“Het afgelopen jaar heb ik geleerd wat het betekent om ondernemer te zijn. Ik heb in het begin de focus teveel gelegd op de deelnemers en beeldvorming en te weinig op de acquisitie van bedrijven en de matching. Nu wordt het tijd voor het resultaat: plaatsingen op afgesproken vacatures tegen een redelijke vergoeding. Als dat lukt heeft Wijzer Werken bestaansrecht.”
24 november 2008
Door: Marinka Traas
Fotografie: Ralf van Kouwen
Pagina afdrukken
