Het ontwikkelen van een methodiek om jongeren van 16 tot 21 jaar met een stoornis in het autistisch spectrum (ASS), naar de arbeidsmarkt toe te leiden. De kennis via eindproducten beschikbaar stellen aan andere (onderwijs-)instellingen.

 

De methodiek wordt ontwikkeld door de werkgroep ASS van Symbion. Hierin zitten een afdelingsmanager, onderwijsontwikkelaar een stagecoördinator van het Praktijkonderwijs en twee stagebegeleiders/jobcoaches. De directeur van Symbion werkt mee aan de rapportage over het traject en de kennisoverdracht naar andere instellingen. Waar nodig worden externe deskundigen ingeschakeld.

Jongeren met ASS vormen geen homogene groep. Daarom ontwerpt men geen groepsgewijs onderwijs-/begeleidingstraject, maar maximaal 10 maatwerktrajecten. De volgende stappen worden doorlopen:

Aan de methodiekontwikkeling gingen het schrijven van een projectplan en een onderzoeks- en voorbereidingsfase vooraf. Alle documenten die op het project betrekking hebben kunt u downloaden in de rechterkolom.

 

> Verwacht resultaat

De start van maatgesneden trajecten voor 8 à 10 jongeren met ASS. Twee artikelen in het tijdschrift Remediaal waarin de methodische opbrengsten van het ontwikkelingstraject worden geëvalueerd. Deelname aan conferenties, scholingen en studiedagen om de leeropbrengsten met anderen te delen.

 

Resultaat

> Overeenkomsten en verschillen

Als school voor praktijkonderwijs heeft Symbion een groot bedrijvennetwerk, waar leerlingen stage lopen en uiteindelijk gaan werken. Het projectbureau ondersteunt bedrijven bij de aanvraag van voorzieningen, waaronder jobcoaching. Symbion startte dit project vanuit de gedachte dat de mogelijkheden en begeleidingsbehoefte van de leerlingen in het PrO en jongeren met autisme (ASS) veel overeenkomsten hebben. Ze hebben beiden behoefte aan een gestructureerde werkomgeving, veel en intensieve begeleiding, zowel bij de keuze van hun werk als bij het behoud van werk. De ervaring van docenten van PrO scholen is nuttig bij het omgaan met leerlingen met autisme. Daarnaast blijkt ook aanvullende specifieke kennis nodig. 13 docenten van Symbion volgden een cursus autisme waardoor Symbion haar expertise op het gebied van begeleiding van jongeren met ASS uitbreidt.Een groot verschil is dat het gedrag van PrO jongeren leerbaar is en daar ook bij de nazorg nog veel aandacht aan wordt besteed. Jongeren met ASS hebben een stoornis die verhindert dat zij hun gedrag veranderen. Ze kunnen leren om beter met hun handicap om te gaan, maar in de begeleiding is vooral aandacht voor de werkomgeving. Die moet de noodzaak begrijpen van de afspraken die gemaakt zijn en deze helpen na te leven.

 

> negen jongeren van in 2008 - 2009

Door goed informatiemateriaal en intensieve communicatie kwam de belangstelling op gang. In het schooljaar 2008-2009 zijn uiteindelijk negen jongeren aangemeld. Van de vier jongeren die in het najaar van 2008 hun traject startten zijn er, in juni 2009, 2 betaald aan het werk. In totaal zitten vier jongeren het begeleidingstraject, één jongere neemt deel aan sociale activering en kan bij goed gevolg instromen in het project. Twee nieuwe jongeren zijn aangemeld. Bij de gesprekken worden ouders, toeleidende instellingen en organisaties betrokken. De deelnemers en hun omgeving zijn tevreden over de aanpak van Symbion en de intensiteit van de begeleiding. Ook de bedrijven waar de jongeren geplaatst zijn, worden begeleid. In de fase van arbeidstoeleiding investeert Symbion ongeveer 70 uur per jongere in het traject.

 

> Financiering

Sinds januari 2009 heeft de organisatie een jobcoachlicentie en een mantel overeenkomst voor IRO’s met UWV. De kosten voor de arbeidstoeleiding van de jongeren met autisme worden gefinancierd met IRO’s. Zodra er sprake is van betaald werk met arbeidsovereenkomst maakt men gebruik van de jobcoachregeling.

 

> De methodiek

De jongere doorlopen de volgende fasen: kennismaking, intake, oriëntatiefase, proefperiode, proefplaatsing en tenslotte plaatsing en nazorg. Het valt de organisatoren op dat de jongeren met ASS die in begeleiding komen, niet goed weten wat ze willen. Daarom bezoekt men in de oriëntatiefase bedrijven en kunnen jongeren met werknemers praten. Beelden worden aangevuld of bijgesteld. In deze fase komen veel nieuwe indrukken op de jongeren af. Daarom vraagt ieder bezoek zorgvuldige voorbereiding en begeleiding. Tijdens de proefperiode draait de jongere een aantal dagen mee in het bedrijf. De proefplaatsing duurt maximaal drie maanden. Aan deze fase is de intentie om een arbeidsovereenkomst aan te gaan verbonden.

 

> Competenties verwerven in veilige omgeving

Het traject voor jongeren met ASS krijgt ook invulling krijgen binnen het arbeidstrainingscentrum ATC Oost. Begeleid door een leerwerkmeester verwerven jongeren arbeidscompetenties door het uitvoeren van inpak-, productie- en assemblagewerkzaamheden voor bedrijven. Op die manier is de overstap naar een bedrijf waar de jongere via stage naar werk wordt geleid voldoende veilig.

 

> Artikelen in Remediaal

In de rechterkolom kunt u twee artikelen downloaden die verschenen in Remediaal. Hierin wordt besproken hoe Symbion tot de keuze van deze doelgroep is gekomen en hoe de start van het traject is verlopen. Het 2de artikel van juni 2009 gaat in op de ervaringen met de begeleiding van jongeren met ASS en de betekenis van het project voor de school.